Manul

		Manul
		Hij is een wild dier


Land van oorsprong			Centraal-Azië
Vertaling			Francis Vandersteen

Het bezit van dit dier is niet toegestaan Koninklijk Besluit tot vaststelling van de lijst van niet voor productiedoeleinden gehouden zoogdieren die wel gehouden mogen worden (M.B. 24.08.2009)

De Manul of Pallaskat is een katachtige van de onderfamilie katachtigen. Het is de enige soort in het Otocolobus geslacht.

De Manul heeft een compact, gedrongen lichaam, met korte poten en een korte, dikke staart. Door zijn zeer lange, dikke vacht lijkt hij groter dan hij is. De vacht op de onderste delen (buik, binnenkant van de poten en staart) is bijna twee keer zo lang als die op de flanken of rug, waardoor hij tijdens het jagen op zijn buik kan lopen en beschermd is tegen de winterse temperaturen. De Manul krult zich op in zijn staart om te gaan liggen, zo houdt hij zijn lichaamswarmte vast. De vacht is grijs in het noorden van zijn verspreidingsgebied en vaal tot roodachtig in het zuiden. De kleur kan per seizoen verschillen. Sommige exemplaren hebben verticale donkere strepen op hun flanken. De punten van de haren zijn wit, waardoor hij er zilverachtig uitziet. De kin, borst en buik zijn wit. De poten zijn gemarkeerd met onduidelijke zwarte strepen. De staart is geringd met zeven tot negen smalle zwarte aftekeningen, waarvan de punt zwart is. De kleur van de vacht is een uitstekende camouflage in zijn natuurlijke omgeving.

De Pallas Kat is tussen de 50 en 65 cm lang, met een staart tussen de 21 en 31 cm. De schofthoogte is 28 tot 30 cm. Het gewicht varieert gemiddeld van 2,5 tot 4,5 kg. Mannetjes zijn over het algemeen zwaarder dan vrouwtjes.

De kop is plat en breed. De oren zijn kort, afgerond en staan laag op het hoofd, nauwelijks boven de vacht uit stekend. Het zeer lage profiel van de kop is zeer geschikt voor de jacht in open gebieden met weinig begroeiing. De kleine oren voorkomen te veel warmteverlies. Het voorhoofd is gevlekt met kleine zwarte stippen. De wangen zijn gemarkeerd met donkere en witte strepen. De vibrissen zijn wit. De ogen zijn omrand met witte en zwarte lijnen. De Manul heeft ook een derde ooglid om hem te beschermen tegen koude wind en stofstormen. De pupillen zijn rond. De kaak is kleiner dan die van andere katachtigen, omdat hij geen bovenste maaltanden heeft.

Dit dier is zeer territoriaal, agressief en solitair. De Manul beklimt gemakkelijk rotsen en kliffen. Hij is niet aangepast aan het lopen in de sneeuw en trekt door valleien als het op hoger gelegen grond sneeuwt.

De Manul heeft het kleinste territorium van alle katten. Zijn verspreidingsgebied kan beperkt zijn tot de onmiddellijke omgeving van zijn hol (verplaatsing tussen 500 en 1.000 meter), met een oppervlakte van één vierkante kilometer. In Rusland wordt de gemiddelde grootte van zijn territorium geschat op 1,5 km2.

Door zijn kleine formaat is de Pallas kat een prooi voor veel roofdieren (roofvogels, vossen, enz.). Deze bedreiging dwingt hem om zich regelmatig te verstoppen en open gebieden (weilanden) te vermijden.

Zoals alle katachtigen is de Pallas kat een carnivoor. Hij voedt zich met kleine zoogdieren zoals pika's, marmotten, grondeekhoorns, kleine knaagdieren zoals woelmuizen en vogels zoals patrijzen en leeuweriken. In Nepal bevatte een uitwerpselenmonster 76% haren van pika's, 18% haren van wolharzen, 4% vegetatie en diverse resten.

Kruipend brengt hij zijn dagen door verborgen in holtes. Hij komt meestal bij zonsopgang en zonsondergang tevoorschijn om te jagen, maar als zijn prooi dagactief is, komt hij ook overdag tevoorschijn, zoals wanneer hij jaagt op de grote jerker in Iran. De Manul jaagt door te stalken: als hij een prooi ziet, kruipt hij erop af en als hij dichtbij genoeg is, valt hij aan om de fatale klap uit te delen. Hij kan ook aan de rand van holen van knaagdieren wachten en ze opgraven door er een poot in te steken.

Deze wilde kat is een soort die nog steeds slecht beschreven en weinig bekend is. Het aantal individuen in het wild is niet vastgesteld. Het aantal individuen in het wild wordt geschat op 4-6/100km2, of slechts 15.000 in heel Azië.

Op deze soort is veel gejaagd voor zijn bont, dat wordt gebruikt voor het maken van hoeden en jassen. Aan het begin van de 20e eeuw werden er in Mongolië 50.000 huiden per jaar verkocht. In China vangen pelsjagers tienduizend Manuls per jaar. In de jaren 1980 werd de Manul minder in het wild gevangen en in 1987 werden er 9.000 huiden door Mongolië geëxporteerd. De Manul is nu wettelijk beschermd in China, Mongolië, India, Iran, Kazachstan, Kirgizië, Pakistan, Rusland en Turkmenistan.